Türkiye’de Tedavi Gören Yabancı Hastalar Hangi Haklara Sahiptir?

Türkiye’de Tedavi Gören Yabancı Hastalar Hangi Haklara Sahiptir?

Türkiye, yalnızca turizm alanında değil, sağlık hizmetleri bakımından da her yıl milyonlarca yabancı hastayı ağırlayan ülkelerden biridir. Bazı kişiler planlı bir tedavi veya estetik operasyon amacıyla Türkiye’yi tercih ederken, bazıları ise tatil sırasında yaşadıkları beklenmedik bir trafik kazası, scooter kazası, otel kazası veya ani rahatsızlık nedeniyle hastaneye başvurmak zorunda kalmaktadır.

Tedavi süreci çoğu zaman başarılı şekilde tamamlanmaktadır. Ancak bazı durumlarda yabancı hastalar; kendilerine yeterli bilgi verilmediğini, anlamadıkları belgeleri imzaladıklarını, beklenmedik yüksek faturalarla karşılaştıklarını veya tedavi sürecinde haklarının ihlal edildiğini düşünmektedir.

Bu gibi durumlarda bilinmesi gereken en önemli husus şudur: Türkiye’de tedavi gören yabancı hastalar da Türk hukukunun koruması altındadır. Vatandaşlık veya yabancı uyruklu olmak, temel hasta haklarından yararlanılmasına engel değildir.

Hasta Hakları Neden Bu Kadar Önemlidir?

Hasta hakları yalnızca etik ilkelerden ibaret değildir. Aynı zamanda sağlık hizmetinin hukuka uygun şekilde sunulmasının temelini oluşturur.

Bir hastanın doğru karar verebilmesi için;

• sağlık durumu hakkında bilgi sahibi olması,
• uygulanacak işlemleri anlaması,
• olası riskleri öğrenmesi,
• alternatif tedavi seçeneklerini bilmesi,
• tedaviyi kabul veya reddetme konusunda özgür iradesini kullanabilmesi gerekir.

Bu haklar, yabancı hastalar açısından dil farklılığı ve sağlık sistemine yabancı olunması nedeniyle daha da önem kazanır.

1. Bilgilendirilme Hakkı

En temel hasta haklarından biri bilgilendirilme hakkıdır.

Hastaya; hastalığının niteliği, uygulanacak tedavi, yapılacak ameliyat, olası komplikasyonlar, beklenen sonuç, alternatif tedavi yöntemleri, tedaviyi reddetmenin sonuçları anlaşılır şekilde açıklanmalıdır.

Bu bilgilendirme yalnızca tıbbi terimlerden oluşan belgelerin önüne konulması anlamına gelmez.

Önemli olan, hastanın gerçekten anlayarak karar verebilmesidir.

Yabancı Hastalara Kendi Dillerinde Bilgilendirme Yapılmalı mıdır?

Kanunda her durumda hastanın ana dilinde yazılı belge verilmesi zorunluluğuna ilişkin genel bir düzenleme bulunmamakla birlikte, aydınlatmanın hastanın anlayabileceği şekilde yapılması esastır.

Örneğin;

• Almanca bilen bir hastaya yalnızca Türkçe belgeler verilmesi,
• doktorla iletişim kuramaması,
• tercüman desteği sağlanmaması,
• imzaladığı belgelerin içeriğini bilmemesi
• ileride hukuki değerlendirme konusu olabilir.

Önemli olan yalnızca imzanın bulunması değil, hastanın gerçekten bilgilendirilmiş olmasıdır.

2. Aydınlatılmış Onam Hakkı

Her tıbbi müdahale için hastanın özgür iradesiyle onay vermesi gerekir.

Bu onay; baskı altında olmamalı, yeterli bilgiye dayanmalı, tedavi başlamadan önce alınmalı, hastanın anlayabileceği şekilde oluşturulmalıdır.

Özellikle estetik operasyonlarda aydınlatma yükümlülüğü çok daha ayrıntılıdır.

Ancak acil müdahale gerektiren durumlarda uygulanacak kurallar farklı olabilir.

3. Tıbbi Kayıtlara Erişim Hakkı

Birçok yabancı hasta ülkesine döndükten sonra en büyük sorunu yaşamaktadır.

Yeni doktoru kendisine şu soruyu sorar:

“Türkiye’de size tam olarak hangi tedavi uygulandı?”

Ancak hastanın elinde çoğu zaman yalnızca kısa bir taburcu belgesi bulunmaktadır.

Oysa hasta;

• epikriz,
• ameliyat notu,
• laboratuvar sonuçları,
• MR görüntüleri,
• BT görüntüleri,
• röntgenler,
• patoloji raporları,
• kullanılan implant bilgileri,
• reçeteler gibi tıbbi kayıtlarını talep edebilir.

Bu belgeler yalnızca yeni tedavinin planlanması açısından değil, olası bir hukuki süreçte de büyük önem taşır.

4. Mahremiyet Hakkı

Her hasta gibi yabancı hastalar da kişisel sağlık verilerinin korunmasını isteme hakkına sahiptir.

Sağlık bilgileri; üçüncü kişilerle, otellerle, tur şirketleriyle, işverenlerle, aile bireyleriyle hastanın açık rızası veya hukuki bir zorunluluk bulunmadıkça paylaşılmamalıdır.

Bu hak, hem Türk hukukunda hem de kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemelerde güvence altına alınmıştır.

5. Ücretlendirme Konusunda Bilgilendirilme Hakkı

Yabancı hastaların en çok şikâyet ettiği konulardan biri de beklenmedik yüksek hastane faturalarıdır.

Tedavi başlamadan önce mümkün olduğu ölçüde; uygulanacak işlemler, yaklaşık maliyet, ilave ücret doğurabilecek hizmetler, ödeme yöntemi konusunda bilgi verilmesi, sonradan yaşanabilecek uyuşmazlıkların önüne geçebilir.

Özellikle planlı tedavilerde fiyatlandırmanın açık ve anlaşılır olması hem hasta hem de sağlık kuruluşu açısından önem taşır.

6. Tedaviyi Reddetme veya Durdurma Hakkı

Kural olarak hasta, kendisine önerilen tedaviyi kabul etmek zorunda değildir.

Yeterli bilgilendirme yapıldıktan sonra; tedaviyi reddedebilir, başka bir hastaneyi tercih edebilir, ikinci bir uzman görüşü alabilir.

Ancak acil ve hayati tehlike bulunan bazı durumlarda farklı hukuki değerlendirmeler gündeme gelebilir.

7. Şikâyet ve Hukuki Başvuru Hakkı

Hasta haklarının ihlal edildiğini düşünen kişiler; ilgili sağlık kuruluşuna, hasta hakları birimlerine, Sağlık Bakanlığı’na, tüketici hukukundan doğan mercilere, gerekli şartların bulunması hâlinde mahkemelere başvurabilir.

Başvurulacak yol, olayın niteliğine göre değişebilir.

Almanya’ya Döndükten Sonra Haklarınızı Arayabilir misiniz?

EVET.

Birçok kişi Türkiye’den ayrıldıktan sonra artık hiçbir hakkının kalmadığını düşünmektedir.

Oysa uyuşmazlığın niteliğine göre Türkiye’de hukuki süreç başlatılması mümkün olabilir.

Bu nedenle ülkenize döndüğünüzde; bütün belgeleri saklamanız, faturaları muhafaza etmeniz, tıbbi kayıtlarınızı istemeniz, uzman bir avukata danışmanız hak kaybını önlemek açısından büyük önem taşır.

LegalMedTurkey Değerlendirmesi

Yabancı hastalar, Türkiye’de sağlık hizmeti alırken Türk hukukunun sağladığı temel hasta haklarından yararlanırlar. Bilgilendirilme, aydınlatılmış onam, tıbbi kayıtlara erişim, mahremiyet, şeffaf ücretlendirme ve hukuki başvuru hakları, tedavi sürecinin güvenilir ve hukuka uygun şekilde yürütülmesinin temel unsurlarıdır.

Tedavi sürecinde haklarınızın ihlal edildiğini, yeterince bilgilendirilmediğinizi veya haksız bir ücretlendirmeyle karşılaştığınızı düşünüyorsanız, olayın tüm yönleriyle değerlendirilmesi için sağlık hukuku alanında deneyimli bir avukattan hukuki destek almanız, olası hak kayıplarının önüne geçilmesine yardımcı olabilir.