Türkiye’de Özel Hastanelerin Düzenlediği Her Fatura Hukuka Uygun mudur?

Türkiye, son yıllarda yalnızca sağlık turizmi açısından değil, aynı zamanda milyonlarca yabancı turistin tatil yaptığı ülkelerden biri haline gelmiştir. Tatil sırasında yaşanan trafik kazaları, scooter kazaları, düşmeler veya ani rahatsızlıklar nedeniyle birçok yabancı turist özel hastanelerde tedavi görmek zorunda kalmaktadır.

Ne var ki bazı durumlarda hastaların tedavi sonrasında karşılaştıkları yüksek tutarlı faturalar, tedavinin kendisinden daha büyük bir sorun haline gelebilmektedir.

Özellikle Almanya, Hollanda, Avusturya ve diğer Avrupa ülkelerinden gelen turistler, Türkiye’deki fiyatlandırma sistemini bilmedikleri için çoğu zaman kendilerine sunulan faturanın doğru olup olmadığını değerlendirememektedir. Çoğu hasta, “Özel hastane istediği ücreti alabilir.” düşüncesiyle hareket ederek hukuki haklarını araştırmadan ödeme yapmaktadır.

Oysa Türk hukukunda, özel hastanelerin ücret belirleme konusunda belirli bir serbestisi bulunsa da bu serbesti sınırsız değildir. Hastaya sunulan hizmet ile talep edilen ücret arasında makul bir dengenin bulunması, fiyatlandırmanın şeffaf olması ve hastanın doğru şekilde bilgilendirilmesi gerekir.

Fahiş Hastane Faturası Nedir?

Her yüksek tutarlı fatura “fahiş” olarak nitelendirilemez.

Örneğin;

• uzun süren yoğun bakım tedavileri,
• ileri ortopedik ameliyatlar,
• mikrocerrahi operasyonlar,
• yüksek maliyetli implant kullanılan tedaviler, doğal olarak yüksek maliyet doğurabilir.

Ancak bazı durumlarda talep edilen ücret, sunulan hizmet ile açıkça orantısız olabilir.

Fahiş fiyatlandırma iddiası değerlendirilirken yalnızca toplam fatura tutarına bakılmaz.

Mahkeme veya bilirkişi genellikle şu soruların cevabını araştırır:

• Gerçekten hangi işlemler yapılmıştır?
• Yapılan işlemler tıbben gerekli midir?
• Aynı işlemler bölgede faaliyet gösteren diğer özel hastanelerde hangi ücretlerle yapılmaktadır?
• Faturada açıklanmayan kalemler var mıdır?
• Hastaya yapılmayan bir işlem ücretlendirilmiş midir?
• Aynı işlem iki kez faturalandırılmış mıdır?

İşte bu nedenle her fatura ayrıntılı olarak incelenmelidir.

En Sık Karşılaşılan Fahiş Faturalandırma Örnekleri

Uygulamada en çok karşılaşılan sorunlar şunlardır:

1. Yapılmayan işlemin faturaya eklenmesi

Bazı uyuşmazlıklarda hastaya uygulanmayan ameliyat, işlem veya tıbbi müdahale faturada yer alabilmektedir.

Böyle bir durumda hastane kayıtları ile gerçek tedavi sürecinin karşılaştırılması gerekir.

2. Basit tetkiklerin aşırı fiyatlandırılması

• MR
• BT
• Röntgen
• Kan tahlili
• EKG gibi işlemler her özel hastanede farklı ücretlendirilebilir.

Ancak ücret farklılığı sınırsız değildir.

Özellikle aynı bölgedeki benzer hastanelerle karşılaştırıldığında olağan dışı fiyat farkları hukuki inceleme konusu olabilir.

3. Açıklanmayan hizmet bedelleri

Bazı faturalarda;

• Medikal hizmet
• Paket hizmet
• Organizasyon bedeli
• Danışmanlık
• Acil servis hizmeti gibi genel ifadeler yer almakta, ancak bunların hangi hizmeti ifade ettiği anlaşılmamaktadır.

Bir faturanın denetlenebilir olması gerekir. Hastanın hangi hizmet için ne kadar ödeme yaptığı açık şekilde anlaşılabilmelidir.

4. Gereksiz tıbbi işlemler

Bazen tıbben gerekli olmayan tetkiklerin de faturaya eklendiği iddia edilmektedir.

Burada değerlendirmeyi elbette hekimler ve bilirkişiler yapacaktır.

Ancak gerçekten gerekli olmayan işlemler nedeniyle hastadan ücret alınmışsa, bunun da hukuki sonuçları doğabilir.

Faturayı İmzalamış Olmanız Her Şeyi Kabul Ettiğiniz Anlamına Gelir mi?

Hayır.

Birçok hasta;

“Faturayı imzaladım.”

“Ödemeyi yaptım.”

“Artık hiçbir hakkım kalmadı.” şeklinde düşünmektedir.

Ancak hukukta her imza aynı sonucu doğurmaz.

Özellikle;

• kişi ciddi ağrı içerisindeyse,
• yabancı ülkedeyse,
• dili bilmiyorsa,
• kendisine yeterli açıklama yapılmadıysa,
• belgeleri anlayamadan imzalamışsa, imzanın hukuki sonuçları ayrıca değerlendirilir.

Bu nedenle her olay kendi koşulları içerisinde incelenmelidir.

Hastane Faturasına Hangi Hukuki Sebeplerle İtiraz Edilebilir?

Uyuşmazlığın özelliklerine göre farklı hukuki dayanaklar gündeme gelebilir.

Bunlardan bazıları şunlardır:

• Ayıplı hizmet

Sunulan hizmet; eksikse, sözleşmeye uygun değilse, beklenen faydayı sağlamıyorsa, hatalı şekilde sunulmuşsa ayıplı hizmet hükümleri değerlendirilebilir.

• Sebepsiz zenginleşme

Hastanenin hukuki bir sebep olmadan fazla ödeme aldığı iddia ediliyorsa, sebepsiz zenginleşme hükümleri de gündeme gelebilir.

• Gabin (Aşırı Yararlanma)

Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenen gabin hükümleri, bir tarafın diğer tarafın zor durumundan, deneyimsizliğinden veya düşüncesizliğinden yararlanarak açık bir edim dengesizliği yaratması hâlinde uygulanabilir.

Özellikle;

• yabancı ülkede bulunma,
• ağır yaralanma,
• dili bilmeme,
• psikolojik baskı,
• acil tedavi ihtiyacı gibi unsurlar somut olayın değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.

Bilirkişi İncelemesi Neden Çok Önemlidir?

Hastane faturalarına ilişkin davalarda en önemli delillerden biri bilirkişi raporudur.

Bilirkişi; yapılan işlemleri, tıbbi gerekliliği, fiyatların piyasa koşullarını, emsal hastane ücretlerini, faturadaki kalemleri tek tek inceler.

Bu nedenle dava açılmadan önce dahi faturanın uzmanlar tarafından değerlendirilmesi büyük önem taşır.

Ödeme Yapıldıktan Sonra Para Geri Alınabilir mi?

Bu sorunun tek bir cevabı yoktur.

Eğer;

• hukuka aykırı tahsilat yapılmışsa,
• hasta hakları ihlal edilmişse,
• fatura gerçeği yansıtmıyorsa,
• fazla ücret alınmışsa, somut olayın özelliklerine göre iade talepleri gündeme gelebilir.

Ancak her olay birbirinden farklıdır.

Bu nedenle belgeler incelenmeden kesin değerlendirme yapılması doğru değildir.

Böyle Bir Durum Yaşarsanız Ne Yapmalısınız?

Öncelikle panik yapmadan bütün belgeleri muhafaza edin.

Özellikle;

• Ayrıntılı fatura
• Epikriz
• Tıbbi kayıtlar
• Ödeme dekontları
• Sigorta yazışmaları
• WhatsApp görüşmeleri
• Fotoğraflar
• E-postalar ileride büyük önem taşıyabilir.

Ardından sağlık hukuku ve uluslararası uyuşmazlıklar konusunda deneyimli bir avukattan hukuki görüş alınması, hak kaybı yaşanmaması açısından faydalı olacaktır.

LegalMedTurkey Değerlendirmesi

Özel hastaneler sağlık hizmeti sunarken ücret talep edebilir. Ancak bu durum, her ücretin hukuka uygun olduğu anlamına gelmez.

Özellikle yabancı turistlerden talep edilen yüksek tutarlı faturalar; fiyatlandırmanın şeffaflığı, sunulan hizmetin kapsamı, hastanın bilgilendirilmesi ve tüketici hukukundan doğan haklar bakımından hukuki incelemeye tabi olabilir.

Her olayın kendine özgü koşulları bulunduğundan, yüksek hastane faturalarının uzman bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi, olası hak kayıplarının önlenmesi açısından önem taşır.