Tedaviniz Tamamlandı Ancak Hastaneden Ayrılmanıza İzin Verilmiyor mu?

Yurt dışında yaşanan bir kaza veya ani rahatsızlık, yalnızca sağlık açısından değil, hukuki açıdan da zorlayıcı bir sürecin başlangıcı olabilir. Özellikle yabancı turistler, tedavi sonrasında beklemedikleri yüksek hastane faturalarıyla karşılaşabilmekte ve ödeme yapılmadığı sürece hastaneden çıkamayacakları yönünde bir baskı hissettiklerini ifade edebilmektedir.

Bazen hasta, ülkesine dönmek üzere uçağına yetişmek zorundadır. Yanında ailesi vardır. Dilini bilmediği bir ülkededir. Sağlık durumu henüz tam düzelmemiştir. Böyle bir ortamda yapılan ödeme gerçekten özgür iradeyle verilmiş bir karar mıdır?

Bu sorunun cevabı her olayda farklıdır. Ancak Türk hukukunda, taraflardan birinin içinde bulunduğu zor durumdan yararlanılarak hukuki işlem yapılması veya baskı altında karar verilmesine yol açan durumlar hukuki açıdan önem taşıyabilir.

Baskı Altında Ödeme Ne Anlama Gelir?

Hukuken her ödeme aynı şartlarda yapılmaz.

Bir kişi;

• ödeme yapmak istemediği hâlde,
• hastaneden ayrılamayacağını düşündüğü için,
• pasaportunu veya kimliğini alamadığı için,
• ülkesine dönememe endişesi yaşadığı için,
• sağlık durumunun kötüleşeceğinden korktuğu için,
• ailesinin yanında panik içinde karar verdiği için ödeme yapmış olabilir.

Bu tür iddiaların varlığı, ödemenin otomatik olarak geçersiz olduğu anlamına gelmez. Ancak ödeme sürecinin hangi koşullar altında gerçekleştiği hukuki değerlendirme açısından önem taşıyabilir.

Hastane Hastayı Ödeme Yapmadan Taburcu Etmeyebilir mi?

Bu konu uygulamada en çok tartışılan konulardan biridir.

Hastanelerin, sundukları sağlık hizmetinin karşılığını talep etme hakkı bulunmaktadır. Ancak bu hak kullanılırken hastanın temel hak ve özgürlüklerine müdahale edilmemesi gerekir.

Örneğin;

• hastanın fiziksel olarak hastanede tutulduğu,
• çıkışına fiilen izin verilmediği,
• kimlik veya pasaportunun geri verilmediği,
• psikolojik baskı kurulduğu iddiaları varsa, olayın tüm koşulları ayrıntılı şekilde araştırılmalıdır.

Her olayın kendine özgü şartları bulunduğundan, bu tür iddialar delillerle birlikte değerlendirilir.

Kimlik veya Pasaportun Alıkonulması Hukuka Uygun mudur?

Bazı yabancı hastalar, ödeme yapılıncaya kadar pasaportlarının veya kimlik belgelerinin hastane tarafından muhafaza edildiğini ileri sürmektedir.

Kural olarak kişisel belgelerin alıkonulması, birçok farklı hukuki değerlendirmeyi gündeme getirebilir.

Bu nedenle böyle bir durum yaşandığını düşünen kişilerin;

• mümkünse yazılı kayıt oluşturmaları,
• tanık bilgilerini saklamaları,
• kamera kayıtlarının korunmasını talep etmeleri,
• olayın tarih ve saatini not etmeleri ileride yapılacak değerlendirmelerde önem taşıyabilir.

Psikolojik Baskı da Hukuken Önemli Olabilir

Baskı yalnızca fiziksel engelleme şeklinde ortaya çıkmaz.

Bazı durumlarda;

“Ödeme yapmazsanız çıkamazsınız.”

“Polisi çağırırız.”

“Pasaportunuzu vermeyiz.”

“Uçağınızı kaçırırsınız.”

“Sigortanız bunu ödemez.” gibi ifadelerin kullanıldığı iddia edilebilir.

Bu tür söylemlerin gerçekten kullanılıp kullanılmadığı ve hastanın kararını etkileyip etkilemediği somut olayın özelliklerine göre incelenir.

Baskı Altında Yapılan Ödeme Sonradan Geri Alınabilir mi?

Bu sorunun tek bir cevabı yoktur.

Mahkemeler; ödemenin hangi şartlarda yapıldığını, hastanın sağlık durumunu, olay sırasındaki psikolojik ortamı, taraflar arasındaki güç dengesini, sunulan hizmetin kapsamını, talep edilen ücretin makul olup olmadığını birlikte değerlendirir.

Dolayısıyla yalnızca “ödeme yapıldı” denilerek hukuki inceleme sona ermez.

Bu Tür Davalarda Hangi Deliller Önemlidir?

Baskı altında ödeme yapıldığı iddiasının ispatında aşağıdaki belgeler önemli rol oynayabilir:

• Hastane faturası
• Kredi kartı ödeme dekontları
• Banka kayıtları
• Hastane ile yapılan e-posta yazışmaları
• WhatsApp mesajları
• Taburcu belgeleri
• Kamera kayıtları
• Tanık beyanları
• Tercüman görüşmeleri
• Sigorta şirketiyle yapılan yazışmalar

Özellikle olay sırasında birlikte bulunan aile bireylerinin veya arkadaşların anlatımları da bazı durumlarda önem taşıyabilir.

Almanya’ya Döndükten Sonra Hak Aranabilir mi?

Evet.

Birçok yabancı turist, ülkesine döndükten sonra Türkiye’deki hukuki süreçleri takip edemeyeceğini düşünmektedir.

Oysa olayın niteliğine göre Türkiye’de hukuki başvuru yapılması mümkün olabilir.

Bu süreçte; bütün belgelerin saklanması, tıbbi kayıtların temin edilmesi, ayrıntılı faturanın alınması,olayın kronolojik olarak yazılması daha sonra yapılacak hukuki değerlendirme açısından büyük kolaylık sağlar.

Böyle Bir Durum Yaşarsanız Ne Yapmalısınız?

Eğer tedavi sonrasında kendinizi baskı altında hissettiyseniz:

• Panikle hareket etmeyin.
• Mümkünse ayrıntılı fatura talep edin.
• İmzalanan belgelerin bir örneğini isteyin.
• Olayın tarih ve saatini not alın.
• Tanık olabilecek kişilerin iletişim bilgilerini saklayın.
• Yazışmaları silmeyin.
• Sağlık hukuku alanında deneyimli bir avukata danışın.

Erken hukuki değerlendirme, hak kaybının önlenmesi açısından önemlidir.

LegalMedTurkey Değerlendirmesi

Tedavi sonrasında yapılan her ödeme, hukuken aynı koşullar altında gerçekleşmez. Özellikle yabancı bir ülkede bulunmanın yarattığı stres, dil engeli, sağlık sorunları ve ülkeye dönüş baskısı, kişinin karar verme sürecini etkileyebilir.

Bu nedenle, baskı altında ödeme yapıldığını düşünen kişilerin, yalnızca ödeme yapılmış olmasını yeterli görmeyip olayın tüm koşullarını hukuki açıdan değerlendirmesi önem taşır. Somut olayın özelliklerine göre hasta hakları, sözleşme hukuku ve tüketici hukuku kapsamında farklı başvuru yolları gündeme gelebilir.